Na današnji dan, 2. maj: Crvena armija zauzela Berlin

Na današnji dan, 2. maja 1945. godine, Crvena armija zauzela je prestonicu Njemačke i istakla zastavu na zgradi Rajhstaga – u teškoj bici za Berlin stradalo je 135.000 sovjetskih vojnika.

2. maj Crvena armija Rajhstag Berlin
Foto: reddit.com

Jedinice Prvog bjeloruskog fronta maršala Georgija Žukova i Prvog ukrajinskog fronta maršala Ivana Konjeva otpočele su berlinsku operaciju 16. aprila.

Legendarni sovjetski general Žukov u ofanzivu je krenuo sa više od 200 divizija, prema 150 njemačkih.

Na svim pravcima ofanziva se odvijala uspješno, osim na Zelovskim visovima, gdje su Nijemci sagradili nizove rovova, odbrambenih položaja i bunkera, koje su vrlo dobro obezbijedili i ukopali.

Tu su crvenoarmejci dočekani ubitačnom vatrom Vermahta i granatama sakrivene artiljerije.

Nakon pobjede kod Zelova, uslijedio je završni obračun u samom Berlinu.

Crvenoarmejci su 19. aprila probili posljednju liniju odbrane na Zelovskim visovima i između sovjetskih snaga i Berlina stajale su samo razbijene njemačke formacije.

Sovjetska artiljerija Prvog bjeloruskog fronta 20. aprila počela je da gađa Berlin i nije prestajala danima – sve dok se grad nije predao.

Nakon rata, Sovjeti su isticali da je težina eksploziva koju je izbacila njihova artiljerija tokom bitke bila veća od tonaže koju su zapadni bombarderi izručili na grad.

U svom bunkeru nacistički vođa Adolf Hitler izdao je naređenja koja su pokazala da je njegovo shvatanje vojne realnosti u potpunosti nestalo.

Naredio je Devetoj armiji da drži Kotbus i postavi front ka zapadu, a onda da napadne Sovjete koji su napredovali ka sjeveru.

General Feliks Štajner nije imao dovoljno divizija za ovaj poduhvat. Hitleru je saopšteno da će, ako se Deveta armija odmah ne povuče, biti opkoljena.

Hitler je dobio napad bijesa kad je otkrio da njegovi planovi neće biti ostvareni. Objavio je da je rat izgubljen, okrivio generale za poraz i izjavio da će ostati u Berlinu do kraja, a onda izvršiti samoubistvo.

Koliko je poznato, 30. aprila, dok su se sovjetske snage probijale u Berlin, Adolf Hitler se vjenčao sa Evom Braun, a onda popio cijanid i zatim pucao sebi u glavu.

Komandant odbrane Berlina general Helmut Vajdling predao je grad Sovjetima 2. maja.