Na današnji dan: 10. februar

  1. februar (10.02.) je 41. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 324 dana. Malo je veća vjerovatnoća da će ovaj datum pasti u srijedu, petak ili subotu nego u ostale dane.

 

  1. – Mongoli pod vodstvom Hulagu kana osvajaju Bagdad, koji je u to vrijeme bio centar islamskog svijeta i glavni grad Abasidskog kalifata.

 

  1. – Mirovnim ugovorom u Parizu završen je Sedmogodišnji rat, prvi oružani sukob svih velikih evropskih sila. Sukob se prostirao na pet kontinenata, značajno utičući na geopolitičku mapu Evrope, obje Amerike, Zapadne Afrike, Indije i Filipina. Sporazumom, kojeg su potpisale Velika Britanija, Francuska i Španija, Francuska je Velikoj Britaniji prepustila sve posjede u Indiji i Sjevernoj Americi istočno od Misispija, uključujući i Kanadu. Španija je na upravljanje dobila Francusku Luizijanu zapadno od Misispija i Kubu, a Pruska je zadržala Šleziju, koju je preuzela od Austrije. Ovaj sporazum je učvrstio Veliku Britaniju kao dominantnu svjetsku kolonijalnu silu.

 

  1. – U dvoboju je ubijen ruski pisac Aleksandar Sergejevič Puškin, začetnik realizma u ruskoj prozi i jedan od najvećih liričara svetske književnosti (“Evgenije Onjegin”, “Boris Godunov”, “Pikova dama”, “Kapetanova kći”).

 

  1. – U Beču je umro srpski državnik Milan Obrenović, knez (1872-82), a potom kralj Srbije (1982-89). Tokom njegove vladavine Srbija je stekla međunarodno priznanje na Berlinskom kongresu 1878, kada su joj pripojena i četiri okruga. Zaključio je s Bečom Tajnu konvenciju 1881. kojom je ograničena nezavisnost Srbije u korist Austro-Ugarske. Abdicirao je 1889. u korist maloljetnog sina Aleksandra.

 

  1. – Umro je Abdul Hamid II, sultan Osmanlijskog carstva od 1876. do 1909. godine. Bio je posljednji sultan koji je imao autokratsku kontrolu nad carstvom. Kako bi zaštitio državu proglasio je prvi osmanlijski ustav 1876. godine, što je bio znak progresivnog razmišljanja koji je obilježio njegovu ranu vladavinu. Nakon pritiskanja parlamenta na rat sa Rusijom kojem se protivio, Abdul Hamid II je suspendovao ustav i parlament 1878. godine, te započeo apsolutnu vlast, završavajući time prvo ustavno doba Osmanlijskog carstva.

 

  1. – Američki džez muzičar Glen Miler postao je prvi muzičar koji je dobio “zlatnu ploču” za prodaju milionitog primjerka kompozicije “Chattanooga Choo Choo”. Snimak ove pjesme iz 1941. je 1996. godine prihvaćen u Kuću slavnih nagrade „Grammy“.

 

  1. – U Ljubljani je umro slovenački političar Edvard Kardelj, visoki funkcioner SKJ i jedan od najbližih saradnika predsjednika Jugoslavije Josipa Broza Tita. Bio je glavni idejni tvorac i najveći teoretičar jugoslavenskog samoupravnog socijalizma, a od 1963. do 1967. bio je i predsjednik  Skupštine SFR J.

 

  1. – IMB-ov kompjuter nazvan “Deep Blue” ušao je u istoriju šaha pobjedom nad svjetskim prvakom Garijem Kasparovom.

 

  1. – Umro je Artur Miler, dramaturg, esejist i velikan američkog pozorišta XX vijeka, autor komada kao što su „Svi moji sinovi“, “Smrt trgovačkog putnika”, „Pogled s mosta“ , kao i scenarija za film „Neprilagođeni“. Često je bio u žiži javnosti, naročito od kraja 1940-ih do početka 1960-ih, kada je svjedočio pred Domom komiteta za neameričke aktivnosti, dobio Pulicerovu nagradu za dramu i bio oženjen Merilin Monro.

 

  1. – Sjeverna Koreja je prvi put saopštila da posjeduje nuklearno oružje i suspendovala je svoje učešće u pregovorima o spornom nuklearnom programu te zemlje.

Save